De 183-dagenregel

Belangrijkste punten

• De 183-dagenregel is een bepaling in belastingverdragen die bepaalt welk land je arbeidsinkomen mag belasten — hij bepaalt niet je fiscale woonplaats.
• Onder deze regel blijft je salaris alleen belastbaar in je woonland als je minder dan 183 dagen werkt in het andere land (plus twee andere voorwaarden).
• Als je meer dan 183 dagen aanwezig bent of niet aan de andere voorwaarden voldoet, krijgt het werkland (Nederland) het recht om je salaris te belasten.
• De telling van 183 dagen verschilt per verdrag: sommige tellen per kalenderjaar, andere per doorlopende periode van 12 maanden.
• Deze regel wordt veelvuldig verkeerd begrepen. De meeste mensen die de "183-dagenregel" aanhalen, gebruiken hem onjuist.

Wat de 183-dagenregel eigenlijk is

De 183-dagenregel staat in artikel 15 (of het overeenkomstige artikel) van de meeste Nederlandse belastingverdragen. Het maakt deel uit van het artikel over arbeidsinkomen en betreft één specifieke vraag:

Als je fiscaal inwoner bent van land A en je werkt in land B, welk land mag dan je salaris belasten?

De hoofdregel is: arbeidsinkomen is belastbaar waar het werk fysiek wordt verricht. Dus als je in Duitsland woont en in Nederland werkt, mag Nederland je Nederlandse salaris belasten.

De 183-dagenregel biedt echter een uitzondering. Je salaris blijft alleen belastbaar in je woonland (Duitsland, in dit voorbeeld) als aan alle drie de volgende voorwaarden wordt voldaan:

1. Je bent minder dan 183 dagen aanwezig in Nederland gedurende de relevante periode
2. Je salaris wordt betaald door (of namens) een werkgever die geen Nederlands ingezetene is
3. Je salaris komt niet ten laste van een vaste inrichting van je werkgever in Nederland

Als aan een van deze voorwaarden niet wordt voldaan, mag Nederland je arbeidsinkomen belasten.

Hoe de 183 dagen worden geteld

Welke periode?

Dit hangt af van het specifieke verdrag. Er zijn twee gangbare benaderingen:

De doorlopende periode van 12 maanden is restrictiever. Als je bijvoorbeeld 100 dagen in Nederland doorbrengt van september tot december 2025 en 100 dagen van januari tot april 2026, zit je onder 183 dagen in elk kalenderjaar — maar boven 183 dagen in de periode van 12 maanden van september 2025 tot augustus 2026.

Wat telt als een "dag"?

Een dag van aanwezigheid omvat:

• Elke volledige dag in Nederland
• Gedeeltelijke dagen: aankomst- en vertrekdag tellen in de meeste interpretaties elk als volledige dag
• Weekenden en feestdagen doorgebracht in Nederland (zelfs als je niet werkt)
• Ziektedagen terwijl je in Nederland verblijft
• Dagen van opleiding of studie in Nederland

Dagen die doorgaans niet meetellen:

• Transit via Schiphol (als je de transitzone niet verlaat)
• Dagen die puur voor vakantie in Nederland worden doorgebracht (hoewel dit bij sommige verdragen wordt betwist)

Op wie is de 183-dagenregel van toepassing?

De 183-dagenregel is relevant voor:

• Grensarbeiders: Wonen in België/Duitsland en werken in Nederland
• Korte detacheringen: Door je werkgever naar Nederland gestuurd voor een project
• Zakenreizigers: Regelmatig Nederland bezoeken voor vergaderingen
• Thuiswerkers: In het buitenland wonen maar af en toe vanuit Nederland werken

De regel is niet van toepassing op:

• Nederlandse inwoners die in Nederland werken: Je bent hier al belastingplichtig
• Zelfstandigen: De 183-dagenregel geldt alleen voor arbeidsinkomen. Voor inkomsten uit zelfstandig beroep gelden andere verdragsregels.
• Bestuurders van Nederlandse bedrijven: De meeste verdragen hebben een apart artikel voor bestuurdersbeloningen dat de 183-dagenregel opzij zet
• Artiesten en sporters: Een apart verdragsartikel is van toepassing

Praktische voorbeelden

Voorbeeld 1: Duitse inwoner, korte opdracht

Hans woont in Keulen, Duitsland. Zijn Duitse werkgever stuurt hem voor een project van 4 maanden naar het Amsterdamse kantoor (circa 80 werkdagen).

• Dagen in Nederland: ~100 (inclusief weekenden)
• Werkgever: Duits bedrijf, geen vaste inrichting in Nederland
• Salaris: Betaald door de Duitse entiteit

Resultaat: Aan alle drie de voorwaarden wordt voldaan. Hans' salaris is alleen belastbaar in Duitsland. Nederland kan dit inkomen niet belasten.

Voorbeeld 2: Belgische inwoner, frequente pendelaar

Sophie woont in Antwerpen, België. Ze werkt 4 dagen per week op het Rotterdamse kantoor van haar werkgever en 1 dag vanuit huis.

• Dagen in Nederland: ~200 per jaar
• Werkgever: Nederlands bedrijf (Nederlandse werkgever)

Resultaat: De 183-dagenregel is niet van toepassing — voorwaarde 2 is niet vervuld (werkgever is Nederlands ingezetene). Nederland kan het salaris belasten voor de dagen gewerkt in Nederland. België belast de thuiswerkdag. Het belastingverdrag tussen Nederland en België verdeelt het inkomen dienovereenkomstig.

Voorbeeld 3: Britse consultant, regelmatige bezoeken

David woont in Londen. Hij is in dienst bij een Brits adviesbureau en bezoekt hun Nederlandse klanten ~3 dagen per maand (36 dagen per jaar). Zijn Britse werkgever heeft geen Nederlands kantoor.

• Dagen in Nederland: ~50 per jaar
• Werkgever: Brits bedrijf, geen Nederlandse aanwezigheid
• Salaris: Betaald door Britse entiteit

Resultaat: Aan alle drie de voorwaarden wordt voldaan. Davids salaris blijft alleen belastbaar in het VK.

Voorbeeld 4: Het lastige geval — "Ten laste van" een Nederlandse vaste inrichting

Priya woont in India. Haar Indiase werkgever stuurt haar naar hun Nederlandse filiaal om 5 maanden te werken (150 dagen). Haar salaris wordt vanuit India betaald, maar het Nederlandse filiaal vergoedt de salariskosten aan de Indiase entiteit.

• Dagen in Nederland: 150 (onder 183)
• Werkgever: Indiaas bedrijf (geen Nederlands ingezetene — voorwaarde 2 voldaan)
• Maar: De salariskosten komen ten laste van de Nederlandse vaste inrichting

Resultaat: Voorwaarde 3 is niet vervuld. Hoewel ze minder dan 183 dagen aanwezig is en door een Indiase entiteit wordt betaald, mag Nederland haar salaris belasten omdat de economische kosten ten laste komen van de Nederlandse vaste inrichting.

De 183-dagenregel bepaalt NIET de fiscale woonplaats

Dit is het meest voorkomende misverstand. De 183-dagenregel bepaalt alleen welk land het arbeidsinkomen mag belasten. Het heeft niets te maken met of je een fiscaal inwoner van Nederland bent.

De fiscale woonplaats wordt bepaald door de feiten-en-omstandighedentoets onder het Nederlandse nationale recht, en door de tiebreaker-regels in belastingverdragen bij dubbele woonplaats.

Je kunt een niet-inwoner zijn die meer dan 183 dagen aanwezig is (en Nederlandse belasting verschuldigd is over arbeidsinkomen) zonder fiscaal inwoner van Nederland te worden.

Veelgemaakte fouten

1. Denken dat de 183-dagenregel de fiscale woonplaats bepaalt — Dat doet hij niet. Hij verdeelt alleen het recht om arbeidsinkomen te belasten tussen verdragslanden.
2. Voorwaarden 2 en 3 negeren — De dagentelling is slechts een van drie voorwaarden. Als je werkgever een Nederlands bedrijf is, geldt de 183-dagenregel niet, ongeacht je aantal dagen.
3. Alleen werkdagen tellen — Weekenden, feestdagen en ziektedagen in Nederland tellen allemaal mee voor de 183-dagendrempel.
4. Niet controleren welk verdrag van toepassing is — Elk verdrag is anders. Sommige gebruiken een kalenderjaar; andere een doorlopende periode van 12 maanden.
5. De regel toepassen op zelfstandig ondernemerschap — De 183-dagenregel geldt alleen voor werknemers. Voor freelancers en zelfstandigen gelden andere verdragsartikelen.

Verder lezen

• Feiten-en-omstandighedentoets — Hoe de fiscale woonplaats daadwerkelijk wordt bepaald
• Dubbele woonplaats — Wanneer twee landen je allebei als inwoner beschouwen
• Inwoner versus niet-inwoner — De praktische gevolgen van je woonplaatsstatus